### Hoe Israël de jurisdictie van het ICC ontwijkt

Wat als het Internationaal Strafhof (ICC), belast met het vervolgen van de
ergste misdaden ter wereld, machteloos is tegen de slimme ontwijking van één
natie? Israël heeft het complementariteitsbeginsel van het ICC omgevormd tot
een schild, waarmee het onafhankelijke onderzoeken belemmert met
schijnonderzoeken. Dit essay onthult hoe Israël deze juridische maas in de wet
misbruikt, een dubbel rechtssysteem handhaaft dat gewelddadige kolonisten
bevoordeelt boven onderdrukte Palestijnen, en leunt op Amerikaanse sancties
die ICC-rechters lamleggen via SWIFT, Mastercard/Visa en no-flylijsten. De
moordpartijen op Hind Rajab en de paramedici in Rafah tonen de diepte van deze
strategie aan en vragen om dringende internationale actie.

#### Misbruik van het complementariteitsbeginsel

Het complementariteitsbeginsel van het ICC, vastgelegd in artikel 17 van het
Statuut van Rome, staat interventie alleen toe wanneer een staat "niet bereid
of niet in staat" is om misdaden binnen zijn jurisdictie oprecht te vervolgen.
Israël misbruikt deze bepaling cynisch door oppervlakkige interne onderzoeken
uit te voeren die dienen als een façade om ICC-toezicht te dwarsbomen. De
moordpartij op Hind Rajab in januari 2024 en de moordpartij op paramedici in
Rafah op 23 maart 2025 illustreren deze tactiek. In de zaak Hind Rajab
ontkende de IDF aanvankelijk elke betrokkenheid, stellend dat er geen troepen
in de buurt waren van de locatie waar een 6-jarig meisje en haar familie
werden gedood door tankvuur, en een ambulance die werd gestuurd om hen te
redden werd vernietigd, waarbij twee paramedici omkwamen. Pas nadat
videobewijs en onafhankelijke onderzoeken door Forensic Architecture
aantoonden dat een IDF-tank verantwoordelijk was, gaf de IDF "fouten" toe,
maar er volgden geen strafrechtelijke aanklachten -- slechts een voorlopige
beoordeling die soldaten vrijsprak van wangedrag. Evenzo beweerde de IDF in de
Rafah-moordpartij ten onrechte dat humanitaire voertuigen "verdacht" waren en
gelinkt aan Hamas, waarbij 15 hulpverleners, waaronder PRCS- en VN-personeel,
werden gedood in een executie-achtige aanval. Videobeelden weerlegden later
deze bewering, waardoor de IDF fouten moest erkennen, maar het onderzoek van
20 april 2025 concludeerde slechts "professioneel wangedrag", waarbij een
plaatsvervangend commandant werd ontslagen en een ander werd gedisciplineerd
zonder strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Deze onderzoeken zijn noch onafhankelijk noch grondig, en vertrouwen op
zelfverdedigende getuigenissen van soldaten terwijl bewijs van slachtoffers en
mensenrechtenrapporten worden genegeerd. Het patroon van de IDF -- het starten
van 47 onderzoeken na de Gaza-oorlog van 2008-2009 met minder dan 1%
aanklachten -- onderstreept de onwil om oprecht te vervolgen. Israël betwist
verder de autoriteit van het ICC, door de staatstatus van Palestina te
betwisten ondanks diens toetreding tot het Statuut van Rome in 2015, een
standpunt dat werd verworpen door Kamer I op 21 november 2024, toen deze de
jurisdictie bevestigde en arrestatiebevelen uitvaardigde voor Netanyahu en
Gallant. Recente Amerikaanse sancties tegen ICC-rechters, aangekondigd op 5
juni 2025 door minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, verergeren deze
ontwijking. Gericht op rechters Solomy Balungi Bossa, Luz del Carmen Ibáñez
Carranza, Reine Adelaide Sophie Alapini Gansou en Beti Hohler, blokkeren deze
maatregelen Amerikaanse activa en leggen reisverboden op, waarschijnlijk hun
bankrekeningen bevriezend via het SWIFT-netwerk en Mastercard/Visa-diensten
opschortend, zoals gezien bij de verstoorde toegang van aanklager Khan. Deze
Amerikaanse steun, geworteld in soevereiniteitsclaims, vertraagt
ICC-procedures en verstevigt de ontwijking van Israël als een opzettelijk
misbruik van complementariteit om gerechtigheid voor gedocumenteerde
wreedheden te ontlopen.

#### Verschillende gerechtelijke normen: Palestijnen versus gewelddadige kolonisten

Het rechtssysteem van Israël fungeert als een instrument van onderdrukking,
door een dubbel wettelijk regime af te dwingen dat in strijd is met het
mandaat van de Vierde Geneefse Conventie voor gelijke bescherming in bezette
gebieden. Palestijnen, inclusief kinderen vanaf 12 jaar, worden onderworpen
aan een gemilitariseerd rechtssysteem dat kleine overtredingen zoals stenen
gooien bestraft met draconische maatregelen. Defense for Children Palestine
meldt dat jaarlijks 500-700 kinderen worden vastgehouden, die geweld, eenzame
opsluiting en gedwongen bekentenissen zonder juridische vertegenwoordiging
ondergaan, zoals gedocumenteerd in het rapport van Human Rights Watch uit 2015
over misbruik door veiligheidstroepen. In 2022 werden 137 kinderen
vastgehouden, en in 2023 was er een dodelijke piek, waaronder
sluipschuttermoorden op minderjarigen, volgens de onthulling van The Guardian
in 2024. Deze gevallen leiden vaak tot gevangenisstraf, in strijd met het
Verdrag inzake de Rechten van het Kind.

In schril contrast opereren gewelddadige Israëlische kolonisten -- meer dan
700.000 op de Westelijke Jordaanoever -- onder civiel recht, genietend van
straffeloosheid voor landroof en aanvallen. Het rapport van B'Tselem uit 2021,
"Een regime van Joodse suprematie", beschrijft hoe kolonisten, gewapend en
gesteund door IDF-voorposten, meer dan 50% van het land op de Westelijke
Jordaanoever in beslag nemen door middel van brandstichting, mishandeling en
moorden. De brandstichting in Duma in 2015, waarbij een Palestijnse familie
werd gedood, leidde tot de veroordeling van één kolonist na jaren van
vertraging, terwijl anderen aan gerechtigheid ontsnapten. Het rapport van
Addameer uit 2023 bevestigt dat militaire rechtbanken kolonisten uitsluiten,
die profiteren van milde civiele procedures of helemaal geen procedures,
waarbij het Hooggerechtshof landinnames goedkeurt als
"veiligheidsmaatregelen". Deze ongelijkheid verankert een systeem van raciale
overheersing, een duidelijke schending van de definitie van apartheid in het
Statuut van Rome.

#### Casestudies: Moordpartijen op Hind Rajab en paramedici in Rafah

De moordpartijen op Hind Rajab en de paramedici in Rafah zijn vernietigende
voorbeelden van de ontwijkingstactieken van Israël. In januari 2024 werden
Hind, een 6-jarig meisje, en haar familie gedood door IDF-tankvuur in
Gaza-Stad, en een reddingspoging met een ambulance werd ook aangevallen,
waarbij paramedici Yousef Zeino en Ahmed al-Madhoun omkwamen. De IDF loog,
stellend dat er geen troepen aanwezig waren, totdat het onderzoek van Forensic
Architecture in 2024, ondersteund door video- en audiobewijs, het tegendeel
bewees, aantonend dat de tank van 13-23 meter schoot. Er volgden geen
strafrechtelijke aanklachten -- soldaten werden vrijgesproken onder het
voorwendsel van "professioneel wangedrag". Evenzo zag de aanval in Rafah op 23
maart 2025 15 hulpverleners, waaronder PRCS- en VN-personeel, geëxecuteerd in
een aanval op ambulances en een VN-voertuig. De IDF beweerde ten onrechte
banden met Hamas, maar videobeelden van de telefoon van een paramedicus
ontmaskerden de leugen, tonend dat voertuigen met brandende lichten onder vuur
lagen. Het onderzoek van 20 april 2025 vond slechts "professionele
tekortkomingen", waarbij een plaatsvervangend commandant werd ontslagen zonder
strafrechtelijke aansprakelijkheid, ondanks autopsieën die opzettelijke
moorden bevestigden.

Deze gevallen benadrukken het patroon van Israël: liegen totdat onweerlegbaar
bewijs opduikt, dan schijnonderzoeken uitvoeren om daders vrij te spreken,
waarbij complementariteit wordt misbruikt om ICC-jurisdictie te blokkeren. De
Amerikaanse sancties tegen ICC-rechters, die hun financiële en
reismogelijkheden verstoren, versterken deze straffeloosheid verder, waardoor
het hof machteloos is om te handelen.

#### Juridische grondslag en internationale implicaties

De acties van Israël schenden de Apartheidsconventie en het Statuut van Rome,
waarin apartheid wordt gedefinieerd als systematische onderdrukking van de ene
raciale groep door de andere. Rapporten van Human Rights Watch uit 2021 en
Amnesty International uit 2022 concluderen dat het beleid van Israël aan deze
drempel voldoet, verwijzend naar discriminerende wetten, bewegingsbeperkingen
en moorden. De VN-Speciaal Rapporteur bevestigde in 2022 apartheid in bezette
gebieden, een bevinding die Israël als politiek afwijst. Het onvermogen van
het ICC om deze schijnonderzoeken te overrulen -- ondanks de arrestatiebevelen
van 2024 -- wordt verergerd door Amerikaanse sancties. Het SWIFT-netwerk,
onder Amerikaanse jurisdictie, dwingt wereldwijde banken om rekeningen van
rechters te bevriezen, terwijl Mastercard/Visa creditdiensten opschort en
plaatsing op no-flylijsten reizen beperkt, zoals gezien in de zaak van Khan.
Het ICC en de VN veroordelen dit als een aanval op gerechtigheid, waarbij de
EU een blokkeringsstatuut voorstelt, maar de ontwijking van Israël blijft
voortduren.

De ontwijking van Israël van de ICC-jurisdictie is een berekende strategie,
waarbij complementariteit wordt misbruikt om een tweelaags rechtssysteem in
stand te houden dat Palestijnen onderdrukt terwijl kolonisten en soldaten
worden beschermd. De moordpartijen op Hind Rajab en in Rafah, met hun
ontmaskerde leugens en vrijspraak van schuld, samen met Amerikaanse sancties
die ICC-rechters verlammen, zijn onweerlegbaar bewijs van dit regime. De
internationale gemeenschap moet handelen -- onafhankelijke onderzoeken eisen,
tegen-sancties opleggen en ICC-arrestatiebevelen afdwingen -- om deze
apartheidsachtige structuur te ontmantelen en gerechtigheid te leveren aan de
slachtoffers.